Φοβάμαι ότι θα αρρωστήσω…

Η υποχονδρίαση είναι ο αδικαιολόγητος φόβος του ατόμου ότι πάσχει από κάποια σοβαρή ασθένεια. Η στρεβλή αυτή πεποίθηση πηγάζει από μια σειρά παρερμηνειών και των παραμικρών φυσικών συμπτωμάτων που σταδιακά οδηγούν τον πάσχοντα στην πεποίθηση ότι νοσεί ή ότι θα νοσήσει από κάποια σοβαρή πάθηση.

Τέτοιου είδους άτομα προσφεύγουν πάρα πολύ συχνά σε ειδικό ιατρικό προσωπικό και παρά το γεγονός ότι η διάγνωση είναι πάντα αρνητική και οι θετικές διαβεβαιώσεις συνεχείς (ότι δεν υφίσταται, δηλαδή, πραγματικό πρόβλημα), ο πάσχων παραμένει πεπεισμένος ότι ασθενεί ή καθησυχάζεται για πολύ μικρό χρονικό διάστημα.

Οι πάσχοντες από Υποχονδρίαση αποκτούν πραγματική εμμονή με την κατάσταση της υγείας τους. Η τάση τους είναι να συμβουλεύονται, συχνά, ιατρικά εγχειρίδια ή το διαδίκτυο ή οποιαδήποτε άλλη πηγή μπορεί να επιβεβαιώσει τους φόβους τους.

Είναι χαρακτηριστικό ότι οι φόβοι τους πως ασθενούν, δεν καταλαγιάζουν ούτε υποχωρούν παρά μόνο πρόσκαιρα ύστερα από τις καθησυχαστικές ιατρικές διαβεβαιώσεις περί του αντιθέτου.

Η σωματική και ψυχική ενόχληση μπορεί να γίνει ιδιαιτέρως έντονη και το άγχος που τη συνοδεύει προκαλεί ψυχοσωματικές αντιδράσεις που ανοίγουν νέο φαύλο κύκλο φόβων για την κατάσταση της υγείας τους. Η συμπεριφορά τους απέναντι στο περιβάλλον μεταβάλλεται και ο πάσχων μπορεί να γίνει φοβικός και ιδιαιτέρως εσωστρεφής.

Αποτέλεσμα αυτών είναι:

να παρουσιάζονται προβλήματα στις διαπροσωπικές σχέσεις αλλά και σοβαρή έκπτωση της λειτουργικότητας που μπορεί να επηρεάσει την απόδοσή του στον εργασιακό ή και τον μαθησιακό τομέα.

Η βασική περιγραφή της ασθένειας (με την οποία όμως δεν συμφωνούν όλοι οι ειδικοί) περιλαμβάνει τα ακόλουθα:

  • αδιάκοπη ενασχόληση του ατόμου με την ιδέα ότι νοσεί σοβαρά, βασισμένη στη στρεβλή ερμηνεία απλών συμπτωμάτων
  • απουσία καθησυχασμού παρά τις αρνητικές εξετάσεις, την αξιολόγηση και την ιατρική διάγνωση
  • η συνεχής τους ενασχόληση προκαλεί έντονη δυσλειτουργία και κλινική εικόνα που είναι συμβατή με πραγματική σημαντική ενόχληση
  • οι φόβοι του ατόμου δεν έχουν να κάνουν αποκλειστικά με την εμφάνισή του και δεν αποκτούν παραληρηματικό χαρακτήρα

Όπως αναφέρθηκε ήδη, δεν υπάρχει ομοφωνία μεταξύ των ειδικών σε σχέση με την εγκυρότητα της παραπάνω περιγραφής για όσους υποφέρουν από Υποχονδρίαση. Ο ίδιος ο όρος χρησιμοποιείται σπάνια, ενώ τα χαρακτηριστικά της διαταραχής είναι συμβατά έως έναν βαθμό και με άλλες διαγνώσεις.

Ως εκ τούτου, έχει προταθεί εναλλακτικά ένας διαφορετικός συνδυασμός χαρακτηριστικών της πάθησης:

  • εμμονική ενασχόληση του πάσχοντος με τις επιμέρους σωματικές του λειτουργίες και εδραιωμένη πεποίθηση ότι πάσχει από σοβαρή ασθένεια
  • επαναλαμβανόμενες και αδιάκοπες σκέψεις (ιδεομηρυκασμός) για την ύπαρξη και τη φύση της ασθένειας
  • το άτομο είναι ευεπίφορο στην υποβολή για όσα έχουν να κάνουν με υποτιθέμενες ασθένειες
  • ανυπόστατος φόβος ότι το άτομο θα μολυνθεί
  • συνεχής ενασχόληση και ενδιαφέρον για πληροφορίες γύρω από ιατρικά ζητήματα
  • φαρμακοφοβία και ιδιαίτερα φόβος των αντιβιοτικών.

Ως γενική παρατήρηση αξίζει να σημειωθεί ότι τα άτομα που πάσχουν από υποχονδρίαση φαίνεται ότι μέσω των συμπτωμάτων που παρουσιάζουν και της ανησυχίας που εκφράζουν γι’ αυτά, αποζητούν συναισθηματική φροντίδα την οποία είχαν στερηθεί στην παιδική τους ηλικία. Οι ανησυχία τους άλλωστε για την υγεία τους αποτελεί μοτίβο που έχει τις ρίζες του ακριβώς στα παιδικά χρόνια.

Το άρθρο υπογράφει ο  Γεώργιος Α. Παπαγεωργίου είναι ψυχολόγος & διευθυντής της «Ψυχικής Φροντίδας ΙΚΕ»  (Ιατρική Εταιρεία παροχής υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας) όπου και συνίδρυσε το 2016. Εποπτεύει τις παρεχόμενες υπηρεσίες από το Επιστημονικό Προσωπικό της Εταιρείας το οποίο απαρτίζεται από όλες τις ειδικότητες τις Ψυχικής Υγείας.

Στοιχεία Επικοινωνίας:

Δ/νση (έδρα): Παπαδιαμαντοπούλου 11, Ιλίσια, Αθήνα, Τ.Κ. 11528

Τηλ. Επικοινωνία

Επείγοντα: 


Email: sessions@psychikifrontida.gr

site: psychikifrontida.gr

(162)